Posty

Spacer po dorosłość 🌿

Obraz
Kiedy dziecko kończy 18 lat... I zaczyna się inna rozmowa... Są takie momenty w życiu rodzica dziecka z niepełnosprawnością, których nie widać na zdjęciach. Nie ma z nich rolek. Nie zapisują się w rodzinnych albumach. To momenty, kiedy siadasz przy stole z kubkiem herbaty i myślisz o rzeczach, o których wolałabyś nie myśleć. Szczepan skończył osiemnaście lat. Formalnie stał się dorosły. W naszym codziennym życiu niewiele się zmieniło. Dalej uczymy się w domu. Dalej mamy nasze rutyny, przerwy, rower, książki i huśtawkę. Dalej jesteśmy rodziną, która żyje trochę obok szkolnych i społecznych schematów. A jednak coś się zmieniło. Pojawiło się pytanie o przyszłość. Nie tę odległą i abstrakcyjną. Tę bardzo konkretną. Co będzie, jeśli kiedyś nas zabraknie? Czy ktoś zadba o formalności, dokumenty, zabezpieczenie finansowe? Czy jego życie nie rozsypie się tylko dlatego, że nikt wcześniej nie wypełnił odpowiednich druków? I wtedy zaczyna się droga, o której mało kto mówi. Droga po orzeczenia, ko...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Autysta po osiemnastce. O dorosłości, która nie zabiera bliskości

Obraz
  Czasem słyszę słowa, które brzmią zwyczajnie, a jednak zostawiają drobne, niewidoczne ukłucia. Takie pół słowa, które sugerują: „już koniec”, „teraz to już nie twoja rola”. Że skoro jest dorosły, to ja wreszcie mogę zająć się sobą. Jakby wcześniej mnie w ogóle nie było. Jakby bycie mamą miało datę ważności. A ja wtedy czuję, jak robi mi się cicho w środku. Bo autyzm nie jest chorobą. Nie jest etapem, który się przechodzi. Nie jest czymś, co znika wraz z kolejnymi urodzinami. Autyzm to inny sposób funkcjonowania całego człowieka. Inny sposób odbierania świata. Myślenia. Regulowania emocji. Bycia w relacjach. I ten sposób nie kończy się w dniu osiemnastych urodzin. Dlatego tak bardzo rozmijają się ze sobą te zdania, które czasem słyszę. Bo zakładają, że moja rola się skończyła. A ja wiem, że ona się nie skończyła. Ona po prostu jest inna, niż się ludziom wydaje. I ja wcale nie odbieram jej jako ciężaru. Nie czuję, że coś mnie ominęło. Nie czuję krzywdy. Ja czuję, że mam misję na ca...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Między stałością a światem. Nasza droga przez dorosłość w spektrum🌿

Obraz
  Oprowadzanie po świecie dorosłości nie kończy się w chwili, gdy dziecko osiąga pełnoletność. Tak naprawdę zaczyna się wtedy na nowo — inaczej, trudniej, delikatniej, ale jeszcze bardziej świadomie. Ostatnio wybraliśmy się na Wawel, korzystając z listopadowych darmowych wejść. Okazja była właściwie z dnia na dzień, więc spontanicznie z niej skorzystałam. I dopiero później przypomniałam sobie, że spontaniczność w spektrum nie jest tym samym, co spontaniczność w neurotypowości. Zmiana planu, brak przygotowania, zaburzenie rutyny — to wszystko ma swoją cenę. Był więc sprzeciw, marudzenie, pytania „po co i dlaczego”. Ale samo zwiedzanie okazało się dla niego wartościowe i naprawdę ciekawe. Emocje przed i po były trudne — doświadczenie samo w sobie było dobre. I to jest właśnie ten balans, który jako rodzic w spektrum uczę się trzymać każdego dnia. Szanuję rutynę, bo wiem, że daje stabilność. Ale wiem też, że jeśli nigdy nie wprowadzę niczego nowego, to nie nauczę go elastyczności ani ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

🌿Kiedy dziecko nie widzi siebie. O samoświadomości w spektrum — i o rodzicielstwie, które buduje zamiast naprawiać

Obraz
  Są tematy, które dojrzewają w nas latami. Widzimy je każdego dnia, czujemy je pod skórą, ale trudno je opowiedzieć tak, żeby ktoś naprawdę zrozumiał. Dla mnie jednym z takich tematów jest samoświadomość dzieci w spektrum autyzmu – to, jak widzą siebie, jak rozumieją własny świat i jak bardzo zależy to od tego, jakie słowa, reakcje i ramy dostają od dorosłych. Ten wpis nie jest ekspercki. To wpis od rodzica do rodzica. Opowieść oparta na wiedzy, ale przede wszystkim na życiu, szukaniu i ciągłym uczeniu się. Dziecko w spektrum nie buduje samoświadomości tak jak inne dzieci W naturalnym rozwoju dzieci neurotypowe uczą się siebie „przy okazji”. Patrzą na innych, porównują się, wyciągają wnioski, łapią sygnały społeczne, uczą się poprzez obserwację i reakcje otoczenia. Dziecko w spektrum często tak nie ma. Nie dlatego, że czegoś mu brakuje. Dlatego, że jego mózg przetwarza informacje inaczej. Świat bywa dla niego głośniejszy, intensywniejszy, mniej przewidywalny, bardziej dosłowny. A ...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Autyzm to nie choroba. To inny sposób bycia w świecie.

Obraz
  Autyzm nie jest chorobą, którą trzeba wyleczyć. Nie jest też „dziwactwem” ani brakiem wychowania. Autyzm to inny sposób odbierania świata — intensywniej, głębiej, czasem trudniej. To nadmiar dźwięków, emocji i bodźców, które dla większości ludzi są niezauważalne. To inny rytm, inne tempo, inna mapa rzeczywistości. Osoby w spektrum autyzmu po prostu doświadczają świata inaczej. Czasem potrzebują ciszy, rutyny, przewidywalności. Czasem unikają kontaktu wzrokowego — nie dlatego, że nie chcą relacji, tylko dlatego, że to dla nich zbyt intensywne. Jak powiedziała Joanna Ławicka: „Autyzm to odmienny sposób bycia i rozwoju, nie zaburzenie, które trzeba naprawić.” To właśnie zmiana perspektywy — z „naprawiania” na rozumienie — daje ludziom w spektrum przestrzeń, by mogli po prostu być sobą. Jacek Kielin przypomina, że nie powinniśmy „robić czegoś dla” osoby w spektrum, ale „być z nią” — współuczestniczyć, wspierać, budować relację. Bo dorosłość w spektrum nie zaczyna się w dniu osiemnast...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

🌷 Nie potrzebujemy gotowych dróg

Obraz
  O kobiecej obecności, mądrości i różnorodności Coraz częściej widzę w sieci — zwłaszcza na Instagramie — trend, który zamiast kobiecego wsparcia i akceptacji, niesie ze sobą coś zupełnie odwrotnego. Zamiast przestrzeni rozmowy i wymiany doświadczeń pojawia się ton pouczania, kreowania jednej, „właściwej” drogi. Jakby ktoś odkrył uniwersalny przepis na szczęście, macierzyństwo czy spełnienie — i chciał przekonać inne kobiety, że tylko tak należy żyć. Tymczasem każda z nas ma swoją historię, swoje tempo, swoje światło i cień. I choć w świecie online łatwo o porównania, ja coraz mocniej czuję, że prawdziwa kobieca mądrość nie rodzi się z doradzania, ale z uważnego słuchania i obecności. Nie z wyższości, lecz ze wzajemnego szacunku, akceptacji i siostrzaności. 🌿 Bo kiedy słuchamy „tych, co wiedzą lepiej”, łatwo zgubić siebie. Wiele kobiet, wpatrzonych w internetowych doradców, nieświadomie pozbawia się swojej sprawczości. Zaczyna żyć cudzymi zasadami, zamiast słuchać siebie. A przec...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Dziecko już jest człowiekiem

Obraz
  „Dziecko nie staje się człowiekiem, ale już nim jest.” – Janusz Korczak, Prawa dziecka do szacunku Żyjemy w środowisku, które wciąż traktuje dzieci jak własność rodziców. Jak istoty „mniej wiedzące”, podporządkowane, takie, którym można narzucić swoją wolę, bo przecież dorosły „przeżył już więcej” i „wie lepiej”. Dlatego tak dziwnie patrzy się na rodziców, którzy traktują swoje dzieci jak partnerów – jak osoby równe w godności, choć różne w doświadczeniu. Wciąż budzi zdziwienie, kiedy dziecko ma głos, a jego zdanie jest wysłuchane i ważne przy podejmowaniu decyzji. Moje dzieci – każde z nich – zawsze były dla nas wartością samą w sobie. Zawsze rozmawialiśmy z nimi serio, liczyliśmy się z ich spostrzeżeniami, pytaniami, emocjami. Szczepan, pomimo swojej niepełnosprawności i spektrum autyzmu, jest tak samo ważny. Jego zdanie, jego wybory, jego potrzeby – to punkt wyjścia. Staram się opiekować nie tylko nim, ale i jego światem – jego emocjami, jego przestrzenią, tym, co dla niego tr...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej